Terytorialny Plan Sprawiedliwej Transformacji

Doświadczenia wielu regionów, które przeszyły proces transformacji oraz dostępne publikacje i wytyczne podkreślają jego wieloaspektowy i długofalowy charakter oraz konieczność rzetelnego zaplanowania tego procesu w formie strategii lub programu.

Długofalowy plan

Założenia te są punktem wyjścia do przygotowania Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji (TPST), który w latach 2021-2027 ma być podstawą do wydatkowania środków Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji oraz korzystania z innych, unijnych źródeł finansowania transformacji regionów górniczych UE (treść projektu rozporządzenia w sprawie utworzenia Funduszu na rzecz sprawiedliwej Transformacji).

Terytorialny Plan Sprawiedliwej Transformacji powstanie dla 7 podregionów województwa śląskiego:

  • katowickiego,
  • bytomskiego,
  • sosnowieckiego,
  • gliwickiego,
  • tyskiego,
  • rybnickiego,
  • bielskiego.

Zakres planu

Plan będzie zawierał zarys procesu transformacji dla wskazanych podregionów do 2030 r.  Zostanie opracowany w zgodności z Krajowym Planem na rzecz Energii i Klimatu, opisze ścieżkę przejścia na gospodarkę neutralną dla klimatu, a także wskaże terytoria, które zostaną objęte dodatkowym wsparciem podczas transformacji. W odniesieniu do każdego z tych terytoriów Plan wskaże wyzwania społeczne, gospodarcze i środowiskowe oraz określi potrzeby przy rozgałęzianiu gospodarki, przekwalifikowywaniu pracowników i rekultywacji środowiska naturalnego.

Terytorialny Plan Sprawiedliwej Transformacji będzie realizowany ze środków UE na lata 2021-2027, tj. z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji uzupełnionego o środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) i Europejskiego Funduszu Społecznego + (EFS+). Zarząd Województwa Śląskiego stoi na stanowisku, że optymalnym poziomem wdrażania Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji jest poziom regionalny w ramach RPO WSL 2021-2027.
Graficzne ukazanie skrótowych informacji na temat Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji

Uchwałą Zarządu Województwa Śląskiego Nr 1798/258/VI/2021 z dnia 4 sierpnia 2021 r. przyjęto kolejną wersję projektu Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji Województwa Śląskiego – v.03, która uwzględnia robocze uwagi strony rządowej i Komisji Europejskiej, zalecenia wynikające z raportów PWC oraz uwagi, które spłynęły w ramach trwającego w miesiącu czerwcu br. procesu konsultacji społecznych. Przedmiotowy dokument został przekazany do Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej 6 sierpnia 2021 r.

Dotychczasowe działania

Punktem odniesienia dla przygotowania Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji w województwie śląskim był Plan Działań Transformacji Regionu [aktualna wersja 1.3.], przyjęty przez Zarząd Województwa Śląskiego w 2019 r., zaktualizowany w maju 2021 r. (Uchwała Zarządu nr 1286/237/VI/2021 z dnia 2021-05-26). Dokument ten stanowił pierwszą próbę kompleksowego podejścia do polityki transformacyjnej regionu na potrzeby perspektywy 2014-2020.

Kluczowym dokumentem strategicznym, kierunkującym dalsze prace regionu będzie Strategia Rozwoju Województwa Śląskiego „Śląskie 2030”, która została przyjęta uchwałą Sejmiku Województwa Śląskiego nr VI/24/1/2020 z dnia 19 października 2020 r.

W pracach nad Terytorialnym Planem Sprawiedliwej Transformacji zostaną uwzględnione również regionalne dokumenty branżowe:

  • Polityka gospodarki niskoemisyjnej dla województwa śląskiego. Regionalna polityka energetyczna do roku 2030 (został opracowany projekt dokumentu poddany konsultacjom społecznym),
  • Regionalna Polityka Rewitalizacji Województwa Śląskiego (wstępny projekt, przed konsultacjami),
  • Regionalna Polityka Miejska Województwa Śląskiego (wstępny projekt, przed konsultacjami),
  • Regionalna Strategia Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020 (w chwili obecnej trwają prace nad aktualizacją dokumentu).

Równocześnie z wymienionymi powyżej dokumentami, zapisy TPST muszą korelować z innymi regionalnymi dokumentami branżowymi, w tym m.in.:

  • Plan gospodarki odpadami dla województwa śląskiego na lata 2016-2022 (dokument obowiązujący),
  • Strategia rozwoju systemu transportu województwa śląskiego (w zakresie niskoemisyjnego transportu, dokument w trakcie aktualizacji),
  • Program ochrony powietrza dla województwa śląskiego (obowiązujący),
  • Planu gospodarki odpadami dla województwa śląskiego na lata 2016-2022 (obowiązujący).

Przedmiotowe dokumenty (lub ich projekty) zamieszczone są na stronach:

Załączniki
Projekt Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji Województwa Śląskiego 2030 - v. 03 z sierpnia 2021 [aktualny] [PDF 2,4MB]
Zał. 1 Lista gmin wchodzących w skład OSI w podregionach górniczych [PDF 537,7kB]
Zał. 2 Potencjały i wyzwania rozwojowe [PDF 4,6MB]
Zał. 3 Matryca logiki interwencji [PDF 573,7kB]
Sprawozdanie z konsultacji społecznych projektu TPST v.02 [PDF 1,4MB]
FUNDUSZ SPRAWIEDLIWEJ TRANSFORMACJI prezentacja. Sesja Nadzwyczajna Sejmiku Województwa Śląskiego Katowice, 11.03.2021 [PDF 1,4MB]
Działania w ramach inicjatywy transformacji regionów górniczych - prezentacja. Sesja Nadzwyczajna Sejmiku Województwa Śląskiego Katowice, 11.03.2021 [PDF 2,0MB]